على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3547

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

منصف ( monsef ) ص . ع . آنكه به عدالت و داد رفتار مىكند . و آنكه نصف چيزى را مىگيرد . و آنچه بنيمه مىرسد . منصف ( monsef ) ص . پ . مأخوذ از تازى - انصاف‌دار و با انصاف و با داد و عدل و دادگر . منصف ( monassaf ) ا . ع . شرابى كه نصف آن در پختن رفته باشد . منصف ( monassaf ) ص . ع . خرماى نيم‌رس . منصف ( monassef ) ا . ع . آنكه عمامه پوشيده باشد . منصفانه ( monsef ne ) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - بىريا و از روى راستى و صداقت و انصاف . منصفة ( mansafat ) و ( mensafat ) ا . ع . زن خدمتگار . ج . مناصف . منصفق ( monsafeq ) ص . ع . بازگشته ورد شده . منصف مزاج ( monsef - mez j ) و منصف نهاد ( monsef - neh d ) ص . پ . دادگر و عادل . منصفى ( monsefi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - انصاف و عدالت و دادگرى . منصل ( monsal ) و ( monsol ) ا . ع . تيغ . منصل الاسنة ( monsl - ol - asennate ) و منصل الاول ( monsl - ol - avvale ) ا . ع . نام ماه رجب . منصلت ( monasalet ) ا . ع . شمشير زدوده بران . و مرد رساى در امور . منصمى ( monsami ) ص . ع . ريخته شده . منصوب ( mansub ) ص . ع . برپاى كرده و افراخته و بلند شده . ج : مناصيب . و كلمه زبر داده شده ، و هو اصطلاح نحوى فى المعرب دون المبنى . ففى المبنى يق : مبنى على الفتح و الضم و الكسر و فى المعرب . يق : منصوب و مرفوع و مجرور . منصوب ( mansub ) ص . پ . مأخوذ از تازى - افراخته و بلند شده و نصب شده و نشانده شده و برداشته . و مأمور گشته و مقرر شده و معين شده و برانگيخته شده . و برپا كرده . و نامزد شده . و داراى رتبه و عهده شده و منصب داده شده و جانشين شده و محكوم شده . و باصطلاح نحو و صرف : كلمه زبر داده شده . منصوب ( mansub ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مقام و رتبه . و مقام پياده در شطرنج . و دام . و تقلب در كشتىگيرى . منصوبه ( mansube ) ا . پ . بازى ششم از هفت بازى نرد . منصوبه ( mansube ) ا . پ . مأخوذ از تازى - قصد و آهنك و نيت و عزم و آرزو و خواهش و انديشه و فكر و تدبير . منصوبه‌باز ( mansube - b z ) ص . پ . داراى تدبير و هوشمند و دورانديش و عاقبت‌انديش و محتاط و خردمند و زيرك و با فراست . منصوح ( mansuh ) ص . ع . پند داده شده و نصيحت كرده شده . منصوحة ( mansuhat ) ص . ع . ارض منصوحة : زمين نيكو گياه و متصل روياننده . منصور ( mansur ) ا . ع . از اعلام است . منصور ( mansur ) ص . ع . يارى كرده شده . منصور ( mansur ) ا . ع . ابو جعفر منصور بن محمد بن على بن عبد اللّه بن عباس دويمين خليفه از خلفاى عباسى كه در سال 136 هجرى بخلافت منصوب گشت و در 158 وفات نمود . منصور ( mansur ) ص . پ . مأخوذ از تازى - يارى كرده شده و نصرت كرده شده و حمايت شده و پناه داده شده از جانب خداوند عالم . و پيروز و مظفر و غالب و فاتح و كامگار . منصورة ( mansurat ) ص . ع . ارض منصورة : زمين باران رسيده . منصورة ( mansurat ) ا . ع . نام چندين شهر . منصوره ( mansure ) ص . پ . مأخوذ از تازى - يارى كرده شده و منصور و مظفر . منصوص ( mansus ) ص . ع . واقف گردانيده شده . و معين شده . و در نهايت تفحص تحقيق شده . و بثبوت رسانيده شده . منصوص ( mansus ) ص . پ . مأخوذ از تازى - ظاهر و آشكار . منصه ( manasse ) و ( menasse ) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى ظاهر شدن چيزى . و تخت و يا سرير كه عروس را به روى نشانند و جلوه دهند . منصيل ( mensil ) ا . ع . سنگى دراز به قدر يك ذراع كه بدان چيزى را مىكوبند . منضا ( monz ) ع . ر . منضى . منضاة ( monz t ) ص . ع . ناقة منضاة : ماده شتر لاغر شدهء از سفر . منضاج ( menz j ) ا . ع . باب زن و سيخ كباب . منضج ( monzaj ) ص . ع . نضج داده شده و پخته شده . و بار رسيده شده .